Jordy Zuidam pakt door bij FC Utrecht

Met ingang van komend seizoen is Jean-Paul de Jong niet meer hoofdtrainer maar manager bij FC Utrecht. Het is een van de vele veranderingen die directeur voetbalzaken Jordy Zuidam (38) wil doorvoeren om aansluiting te houden met de vaderlandse subtop. ‘De voetballerij is soms misschien wel wat te conservatief.’


006

Woensdagmiddag, Oostenrijk. In alle rust wandelt Jordy Zuidam in de buurt van Schloss Mühldorf. Het voormalige slot is vakkundig omgebouwd tot viersterrenhotel en wordt deze week bewoond door 27 voetballers. Op de naastgelegen voetbalvelden bereidt FC Utrecht zich voor op het nieuwe seizoen. De directeur voetbalzaken heeft net geluncht met de spelersgroep en dacht zowaar een vrije middag te hebben. Toch houdt hij zijn telefoon constant in de gaten; zelfs bij het praktisch uitgewinkelde FC Utrecht zijn transferontwikkelingen.
 
Terloops merken we op dat er in een jaar tijd veel kan veranderen. Twaalf maanden eerder sloeg de club ook haar tenten op in Oostenrijk. In Kirchdorf bepaalde toenmalig trainer Erik ten Hag het dagelijkse ritme, meldde Urby Emanuelson zich om zijn conditie op peil te houden en waren Yassin Ayoub en Zakaria Labyad de blikvangers. Niemand die destijds in Tirol kon bevroeden wat een bewogen jaar het zou worden. De uitschakeling in de voorronde van de Europa League, de deceptie in de play-offs tegen Vitesse, maar vooral het tussentijdse vertrek van diezelfde Ten Hag naar Ajax. ‘Dat is de voetballerij. Je kunt nóg zoveel plannen, sommige dingen gebeuren gewoon’, concludeert Zuidam. ‘Alleen betekent het niet dat je niet voorbereid kunt zijn. Wij waren al langer bekend met Eriks ambities. Zijn vertrek was dan ook tot op zekere hoogte ingecalculeerd. Van de buitenkant lijkt het misschien alsof er veel veranderd is, maar zo ervaar ik het niet. Met Erik zijn we op voetbaltechnisch vlak een bepaalde weg ingeslagen en die volgen we nog altijd. Verder zijn we bezig met een langetermijnproces, ook dat is onveranderd. We willen een stabiele subtopper zijn, structureel in de topzeven van Nederland eindigen. Daarin zijn we ontzettend realistisch – we kennen onze beperkingen – maar tegelijkertijd erg hongerig en ambitieus.’

Het zijn precies de woorden die je verwacht bij de jongste directeur van de Eredivisie. Zuidam vierde onlangs zijn 38ste verjaardag en is per saldo maar zes jaar ouder dan aanvoerder Willem Janssen. Toch is hij eindverantwoordelijk voor het voetbaltechnische beleid in de vierde stad van ons land. Het begon in 2011, toen hij ietwat toevallig in contact kwam met Frans van Seumeren. De grootaandeelhouder had direct een klik met de oud-speler, die een uitgesproken toekomstvisie had voor zijn club. Achter de schermen begonnen de twee aan een soort masterplan, waarvan nu de vruchten worden geplukt. ‘Ik ben ontzettend blij dat ik destijds deze kans heb gekregen’, zegt Zuidam. ‘Ik wilde graag wat in de voetballerij blijven doen en dit paste bij mijn ambities. Ik geloof in onze plannen en de mensen om ze uit te voeren. Het enige wat soms lastig is, is de balans tussen werk en privé in de gaten te houden. Zeker met jonge kinderen. We willen zo ontzettend veel, daar gaat belachelijk veel tijd in zitten. Maar vooralsnog geeft het vooral energie.’

Als een pupil, die bij de jongste jeugd instroomt met als doel op een dag het eerste elftal te halen, werkte Zuidam zich op in de club. Hij begon als assistent van hoofd opleiding Henny Lee en werd vervolgens hoofd scouting. ‘Enerzijds om de scouting verder te ontwikkelen en spelers te scouten, anderzijds om een goed beeld te krijgen van de complete voetbalorganisatie’, legt Zuidam nu uit. ‘In die periode heb ik een presentatie gegeven aan Frans: waar we in mijn ogen als FC Utrecht stonden en waar we in de toekomst naartoe moesten. Ik ontwikkelde een voetbalvisie voor de club. Inclusief team-, positie- en spelersprofielen. Daar hebben we ons vervolgens aan geconformeerd. Het is nog altijd een soort rode draad.’

Het was Zuidams antwoord op de vraag hoe FC Utrecht – dat financieel te sterk leunde op suikeroom Van Seumeren – in de toekomst onderdeel van de vaderlandse subtop zou kunnen blijven. Het ging verder dan een eigen speel-stijl of doelstelling. De complete club werd aangepakt. De scouting, de opleiding, maar ook de afdelingen commercie en operations. De voormalige middenvelder vormde eerst samen met Ten Hag het technisch management en werd daarna directeur voetbalzaken. Na zeven jaar kent hij de organisatie als zijn broekzak. ‘Als voetballer had ik er een bloedhekel aan als er iets verkeerd ging en mensen zeiden: “Ja, dit is voetbal. Dat hoort erbij”. Alsof dat een excuus was voor alles wat er fout ging… Je moet een plan hebben. Wij zijn heel gedegen gaan bouwen.’ Zuidam is de goedlachse architect in de Domstad. Een belezen man die op basis van vertrouwen, kennis en inzet veel voor elkaar krijgt. In VI noemde Van Seumeren onlangs diens aanstelling een van zijn belangrijkste zetten. ‘Natuurlijk ben je trots als iemand zoiets zegt. Toch zijn we dit met veel meer mensen aangegaan. En bovendien: we zijn nog lang niet klaar.’

Motie van wantrouwen
Een plan opstellen is één, het verder uitrollen is twee. Van Seumeren liet in datzelfde interview weten dat FC Utrecht verder wil groeien. De traditionele topdrie is normaliter uit beeld en dus gaat het vizier op clubs als AZ en Vitesse. Probleem is alleen dat ze in Alkmaar en Arnhem veel meer geld hebben. In de Domstad werken ze met een spelersbudget van vijf miljoen euro, wat volgens Zuidam gelijkstaat aan de negendeof tiende begroting van de Eredivisie. Wil Utrecht best of the rest worden, dan moet de winst op andere fronten worden behaald. Zuidam praat honderduit over veranderingen aan trainingscomplex Zoudenbalch, de academie en commerciële doelstellingen. Daarover later meer. De komende weken gaat het toch vooral om wat er op het veld staat. Nieuwe gezichten als Joris van Overeem (AZ), Simon Gustafson (Feyenoord), Leon Guwara (Werder Bremen) en Othman Boussaid (Lierse SK) nemen de plekken in van Ayoub (Feyenoord) en Labyad (Ajax). Zuidam: ‘Je kunt die jongens niet een-op-een vervangen, maar we scouten nu wel in een bepaalde categorie. Jongens die bij de club passen én kunnen doorgroeien naar de Nederlandse of de internationale top. Daar zijn we goed in geslaagd.’

Vooralsnog geen grote veranderingen in het elftal, maar wel in de staf. Wie meer dan eens een training van FC Utrecht bezoekt, moet zijn opgevallen dat er iets is veranderd. De assistenten Marinus Dijkhuizen en Rick Kruys zijn veel dominanter aanwezig dan vóór de zomer. Zuidam: ‘Na het vertrek van Erik naar Ajax is Jean-Paul hoofdtrainer geworden en is het ons gelukt de lijn door te trekken. We gingen als zesde de winterstop in en zijn als vijfde geëindigd. Niettemin hebben we deze zomer uitgebreid geëvalueerd. Jean-Paul en ik hebben uitvoerig met elkaar gesproken en samen besloten enkele aanpassingen in de structuur door te voeren. Marinus en Rick zijn vanaf nu als veldtrainers verantwoordelijk voor de dagelijkse trainingen en de voetbal-inhoudelijke ontwikkeling. Jean-Paul is en blijft eindverantwoordelijke en is uiteraard nauw betrokken bij alle processen in een monitorende rol, met Luc Nijholt als zijn assistent.’

Met ingang van dit seizoen is De Jong dus een soort manager volgens Brits voorbeeld. ‘In een topsportbedrijf moet je soms dingen veranderen. Eerder hebben we na zeven jaar afscheid genomen van Lee. Hij had goed werk geleverd, maar we hadden in deze fase iets anders nodig. Een andere invulling, een ander persoon. Dat werd Jelle Goes. Afgelopen seizoen hebben we de lijn van Erik, die hij samen met Jean-Paul ontwikkelde, doorgetrokken. De basis stond, de speelwijze, de werkwijze. Vervolgens ga je kijken waar nog winst te halen valt. Marinus en Rick zijn veld-trainers, specialisten. Die moet je in hun kracht laten werken. Jean-Paul heeft op zijn beurt het overzicht, enthousiasme én de kennis om het geheel aan te sturen. Met Luc als ervaren assistent.’ Bij een manager wordt al snel gedacht aan een trainer op leeftijd die een ander de pilonnen laat neerzetten. Zuidam: ‘Vergis je niet: toen ik begon met voetballen, had je een hoofdtrainer en een assistent. Nu heb je weet-ik-niet-hoeveel mensen rondom een staf. Dat moet allemaal worden aangestuurd.’

In de wereld van Zuidam is het doodnormaal dat elk onderdeel van de club tegen het licht wordt gehouden. Dus ook de trainersstaf. Tegelijkertijd roept het vragen op. Vorig jaar ontstond er nogal wat ruis toen assistent De Jong het overnam van Ten Hag. Een deel van de spelersgroep zag de aanstelling niet zitten. De tussentijdse verandering zou kunnen worden uitgelegd als motie van wantrouwen. Het is bekend dat De Jong de spelers meer vrijheid geeft dan zijn voorganger. ‘Een motie van wantrouwen? Absoluut niet! De voetballerij is soms misschien wel wat te conservatief. Je gaat toch altijd voor het beste? Dan zijn er geen heilige huisjes. Wij hebben goede mensen in huis, alleen zetten we nu anders in.’

‘Jean-Paul is een andere trainer dan Erik. Tegelijkertijd ken ik weinig mensen die de lat zo hoog voor zichzelf én de club leggen als Jean-Paul. We hadden op dezelfde voet verder kunnen gaan, aangezien er deels al zo werd gewerkt in de technische staf. Alleen denken we dat er nog meer in zit, zeker nu er meer duidelijkheid is. Garanties heb je niet, maar iedereen voelt zich hier prettig bij. Ook Jean-Paul.’

Levelen
Zuidam loopt niet weg voor lastige beslissingen. Sinds zijn komst in 2011 is er een flink fundament gelegd onder de club. Een relatieve buitenstaander zou kunnen denken dat de zwaarste periode nu wel achter de rug is. Utrecht is een vaste bespeler van de topvijf, de schuldenlast is afgenomen en dit jaar wordt er zelfs winst gemaakt. Toch is het succes nog altijd flinterdun. ‘Het is een enorm cliché, maar ergens komen is eenvoudig, ergens blijven veel lastiger. Bovendien moeten we realistisch blijven. Het is de laatste jaren een financiële worsteling geweest. Sportief hebben we mede door de aanstelling van Erik een enorme boost gekregen. Nu moet de rest van de organisatie daarin mee. Ons spelersbudget is maar de helft van Vitesse, AZ is in staat tweederde meer in de jeugdopleiding te investeren. Daar willen wij ook naartoe. Maar wij verkeren nog in de fase dat we transfers nodig hebben om de begroting te dichten. Je kunt stellen dat we op een creatieve manier best ver zijn gekomen, nu moet er structureel iets veranderen. Dat geldt vooral voor de inkomstenkant. Er is sprake van schreefgroei.’

Als een volleerd econoom benoemt Zuidam de problemen. Er zijn nog te veel onnodige kosten én op sales- en marketinggebied moet er flink aan worden getrokken. De laatste jaren heeft Paul Verhoeff als voorzitter van de raad van commissarissen hier al flink aan gewerkt. Toch wacht commercieel directeur Joost Broerse, die overkomt van PEC Zwolle, een flinke uitdaging. Zuidam moet de voetbalkant verder opbouwen. ‘Het is zaak de gehele club te levelen. Als het niveau van je eerste elftal hoger ligt, moet ook je opleidingsniveau omhoog. Wij moeten opleiden voor de Nederlandse top. We willen structureel spelers als Ramselaar, Amrabat en Ayoub afleveren. Dan moet je wel durven investeren. Veel parttime jeugdtrainers krijgen nu een fulltime contract. Daarnaast proberen we het niveau in heel Utrecht via onze RAC (Regionale Amateur Clubs, red.) op te stuwen. Daarvoor hebben we onder meer als eerste club in Nederland een head of coaching in dienst. Het doel is het instroomniveau in onze opleiding zo omhoog te krijgen.’

Daarnaast is de scouting onder Alje Schut verder geprofessionaliseerd én is Bas van de Brink als manager operations technisch aangesteld. Hij moet de faciliteiten innoveren en verbeteren. Speerpunt is het verouderde Zoudenbalch, een prehistorisch bouwwerk in vergelijking met de hypermoderne trainingscomplexen van AZ en Vitesse. ‘Dat klopt, maar precies dat bedoel ik met creatief zijn. Het is een gegeven dat wij op een relatief verouderd complex werken. Zolang wij daar nog dagelijks actief zijn, moeten we proberen vernieuwingen door te voeren.’

Zo probeert Zuidam met beperkte middelen de grote lijn te bewaken. Hij is optimistisch, al heeft het afgelopen seizoen eens te meer bewezen dat de waan van de dag meer dan eens leidend is in de voetballerij. ‘En dat moeten we juist minimaliseren. ‘Dat is in mijn ogen juist te lang gebeurd bij FC Utrecht. Als we die stabiele subtopper willen zijn, moeten we onze eigen koers varen.’

Bron: VI

Wedstrijden

Binnenkort ziet u hier weer actuele informatie over de eerstvolgende wedstrijd van FC Utrecht.

Word nu lid van de supportersvereniging FC Utrecht